Veilig oversteken

2018 - 2019

Wie te voet onderweg is in de stad, komt altijd verkeerslichten tegen. Die werken dag en nacht, bij regen en zonneschijn, ongeacht of het druk is of niet. Luc die aan het joggen is, juf Els met haar klasje kleuters, Ahmed die zijn trein moet halen, Liesbeth die in haar rolstoel de stad trotseert, niemand ontsnapt eraan. Wie voor een rood licht moet wachten, heeft vaak het gevoel zijn tijd te verliezen. Of hij vindt dat andere lichten te lang op groen staan, zelfs als er niemand passeert. Ken je dat gevoel? Wanneer verlies jij je geduld? Denk jij ook soms dat het je wel lukt om veilig de overkant te halen, ook al staat het licht op rood?
 
Het project ‘Veilig oversteken’ brengt in kaart hoe vaak voetgangers het rood licht negeren. De Antwerp Smart Zone wil begrijpen waarom en wanneer dat gebeurt. Om die aantallen op termijn te kunnen verminderen, wordt een onderzoek uitgevoerd op het kruispunt van de Kronenburgstraat, Nationalestraat, Volksstraat en Geuzestraat. Daar kruisen vijf straten elkaar, met in het midden twee trams. Het doel van het project is te komen tot gedragsverandering, zodat voetgangers de straat minder oversteken door het rood.

Hoe werkt het nu precies technisch?

  • Aan de oversteekplaats van de Nationalestraat registreert een camera alle voetgangers. Die beelden gaan via een beveiligd kanaal naar servers bij Digipolis, de digitale dienst van de stad. Computers tellen hoeveel mensen in welke richting oversteken. 
  • De verkeerslichten sturen een signaal door wanneer het rood of groen is.
  • De computer combineert deze gegevens en berekent hoeveel mensen het rood licht respecteren en of ze al dan niet op het juiste moment oversteken. 
  • Die tellingen worden op twee digitale schermen getoond aan de oversteekplaats in de Nationalestraat. De schermen tonen hoeveel mensen de laatste zeven dagen door het rood of door het groen overstaken.
  • Om het wachten aangenamer te maken, tonen de digitale schermen ook quizvragen over Antwerpen. Dezelfde computers beheren deze quizvragen.
     
start
stap 1
stap 2
stap 3
stap 4
stap 5
einde

Gebruikersonderzoek

De eerste fase was een buurtonderzoek met als vraag ‘hoe kan technologie de buurt ondersteunen?’ Daaruit kwamen in Sint-Andries een aantal thema’s zoals veiligheid, kleinhandel, materialen- en afvalbeheer, en mobiliteit (verkeerslichten, parkeren, laden en lossen). 

Het project ‘Veilig oversteken’ wil, met behulp van technologische oplossingen, oversteekplaatsen veiliger maken voor voetgangers.

Het gedrag, de noden en frustraties van voetgangers zijn erg afhankelijk van de concrete plaats waar zij willen oversteken. Als eerste stap werd het gedrag van voetgangers onderzocht op het kruispunt Kronenburgstraat, Nationalestraat, Volksstraat en Geuzestraat. Aan de hand van interviews met experts, aangevuld met bureau-onderzoek, werden de eerste parameters in kaart gebracht die het oversteekgedrag bepalen. Om een beeld te krijgen hoe vaak voetgangers door het rood oversteken en waarom ze dit doen, werden ter plekke ook observaties gedaan en interviews uitgevoerd. Het doel was een antwoord te krijgen op volgende vragen.  

  • Hoe steken voetgangers over?  
  • Waar steken ze over?  
  • Welke problemen of frustraties ervaren zij bij het oversteken? 
  • Is er variatie tussen verschillende doelgroepen zoals ouderen, een klasgroep, jongeren, enzovoort?  
  • Welk (on)veilig gedrag stellen voetgangers aan het kruispunt?
     

Nationalestraat ter hoogte van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Oplossingen zoeken

Het gebruikersonderzoek toonde aan dat zeer veel mensen door het rood oversteken. Dat doen ze om allerlei redenen: ze zijn gehaast, ze willen niet voor niets voor het rood blijven staan en schatten de verkeerssituatie als veilig in, ze willen hun bus of tram halen, enzvoort.

Het project ‘Veilig oversteken’ wil …

  • het wachten voor een rood licht aangenamer maken voor voetgangers. 
  • voetgangers aanmoedigen om door het groen over te steken.
  • ervoor zorgen dat minder voetgangers door het rood gaan.

 
De bedoeling is om voetgangers subtiele duwtjes in de goede richting te geven via ‘nudging’. 

  • Veiliger oversteken begint bij bewustmaking. Aan het verkeerslicht komt een digitaal scherm dat toont hoeveel mensen er door een rood of een groen licht oversteken. Camera’s stellen dat vast. 
  • Om het wachten aangenamer te maken, tonen de schermen ook quizvragen over Antwerpen.
     

Camera's en digitale schermen

Nationalestraat ter hoogte van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Infrastructuur

Om het project ‘Veilig oversteken’ te kunnen uitvoeren werden

  • camera’s geïnstalleerd op het kruispunt,
  • gegevens gebruikt van de verkeerslichten voor voetgangers
  • aan de Nationalestraat twee digitale schermen geïnstalleerd aan de lichten voor voetgangers.

Camera en digitale schermen

Nationalestraat ter hoogte van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Testfase

In deze fase wordt alles technisch getest: de instelling van de camera’s, de signalen van de camera en van de verkeerslichten, en het wifi-bereik.

Camera en draadloos internet

Nationalestraat ter hoogte van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Burgerbevraging

Tijdens de testfase worden voetgangers regelmatig ondervraagd.

Nationalestraat ter hoogte van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Meting voor-en-na

Om de impact van de gekozen oplossing te onderzoeken, wordt geteld hoeveel mensen er door het rood oversteken. De eerste tellingen gebeuren in de periode dat er nog geen digitale schermen hangen. Die resultaten worden vergeleken met nieuwe tellingen nadat de schermen zijn opgehangen.

Wat wordt er gemeten?

  • het tijdstip 
  • de oversteekplaats
  • of het licht op rood of op groen staat 
  • in welke richting de voetganger oversteekt
     

Nationalestraat ter hoogte van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Evaluatie en rapportering

Het doel is om na te gaan of voetgangers hun gedrag veranderen en of ze na de installatie van de schermen op straat minder oversteken bij rood licht. 

Nationalestraat ter hoogte van het Instituut voor Tropische Geneeskunde

Project media

Privacy binnen dit project

Het project ‘Veilig oversteken’ gebruikt camerabeelden om voetgangers te tellen. Een computerprogramma gaat na hoeveel mensen de camera opmerkt en in welke richting ze zich verplaatsen. 

De Antwerp Smart Zone is enkel geïnteresseerd in aantallen en niet in de identiteit van mensen op straat. Wie meerdere keren in beeld komt, wordt telkens geteld als nieuw individu. Het systeem herkent geen personen. Wanneer een medewerker het systeem nakijkt, krijgt die enkel wazige gezichten te zien.

Meebouwen? Zeker!

Om onze slimme stad te bouwen, werkt de Antwerp Smart Zone liefst samen met ondernemers en wetenschappers. Ben jij zo iemand? Neem dan zeker contact op om mee te experimenteren.

Bouw mee

Meedoen? Graag!

Niemand kent onze stad beter dan wie er woont of werkt. Daarom wil de Antwerp Smart Zone graag de ideeën en inzichten kennen van zoveel mogelijk inwoners, om Antwerpen samen nóg slimmer te maken.

Doe mee

Andere projecten